Kira Tespit Davası, mevcut kira sözleşmesinin piyasa değerinin düşük olması durumunda, günümüz piyasa koşulları ve rayiç değerlerine göre kiranın yeniden belirlenmesi amacıyla açılan bir davadır.
Son zamanlarda sıkça karşılaşılan Kira Tespit Davaları, sözleşmede aksi belirtilmediği sürece genellikle kira sözleşmesinin beşinci yılından sonra açılmaktadır. Bu tür kira uyarlama davaları, Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülmektedir. Kira uyarlama talebi için bir dilekçeyle mahkemeye başvurulur. Mahkeme gerekli yazışmaları yaparak dosyayı oluşturur. İlgili mahkeme, duruşma sırasında keşif yapılmasına karar verebilir. Mahkeme, davaya konu taşınmazın yakınında bulunan diğer taşınmazların kira sözleşmelerinin dosyaya girmesi için taraflara belirli bir süre verebilir. Ayrıca benzer nitelikteki diğer taşınmazların kiraları veya diğer emsal kontratlar da keşif sırasında göz önüne alınmalıdır.
Keşif sırasında, İnşaat Mühendisi veya SPK Lisanslı Gayrimenkul Değerleme Uzmanı ile Kadastro Memuru gibi uzmanlar görev alır. Bu bilirkişiler, gerekli notları alır ve raporlarını düzenleyerek mahkemeye sunarlar. Herhangi bir itiraz olmadığı durumda, mahkeme kararını açıklar ve yeni kira bedeli belirlenir. Sulh Hukuk Mahkemesi, “hak ve nesafet” ilkesi gereği, eski kiracı gibi durumları dikkate alarak adaletli bir karar vermelidir.
Kira tespit davalarının çoğu, kira bedelinin güncel değerinden çok daha düşük olması nedeniyle açılmaktadır.
Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde mahkeme, TÜFE oranıyla sınırlı olmaksızın yeni kira bedelini belirlerken bilirkişi raporunu dikkate alır. Eğer kira tespit davasında kira bedelinin düşük kaldığını düşünüyorsanız, bir uzmana danışabilirsiniz.
Kira artış oranı, 11.06.2022 – 01.07.2023 tarihleri arasında %25’i aşmayacak şekilde sınırlanmıştır. Ayrıca, 01.09.2023 tarihinden itibaren kira davalarında arabuluculuk şartı getirilmiştir. 01.09.2023 tarihinden sonra dava açma şartı olarak, önce arabulucuya başvurulması gerekmektedir. Taraflar arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varamazlarsa, dava açma hakkını kullanabilirler.
Tarafınızdan davacı veya davalı konumunda olduğunuz kira davaları için özel bir bilirkişi raporu almanız mümkündür. Bu rapor, kira bedelinin mevcut piyasa değerine uygun şekilde belirlenmesine yardımcı olabilir.
Kira tespit davaları, kiracı ve mal sahibi arasındaki kira sözleşmesinin adil bir şekilde yeniden düzenlenmesini amaçlamaktadır. Bu davaların sonucunda, kira bedelinin piyasa koşullarına uygun olarak yeniden belirlenmesi ve taraflar arasında adil bir denge sağlanması hedeflenmektedir.
Özetlemek gerekirse, kira tespit davaları, eski kira sözleşmesinin günümüz piyasa şartlarına uygun hale getirilmesini amaçlayan davalardır. Bu davalar, Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülür ve keşif süreciyle bilirkişi raporlarına dayanarak karar verilir. Yeni kira bedeli, adalet ve makullik ilkeleri gözetilerek belirlenir. Ayrıca, kira artış oranları ve arabuluculuk süreci gibi belirli kurallar da dikkate alınmalıdır.